Na meer dan tien betaversies lijkt de release candidate van Joomla 1.6 eindelijk in zicht te komen. Met de nieuwe release is Joomla op heel veel punten verbeterd. Grote verbeteringen, zoals het nieuwe systeem om content in te delen in categorieën, maar ook veel kleine verbeteringen die Joomla stuk voor stuk gebruiksvriendelijker maken. In dit artikel vind je de vijf belangrijkste vernieuwingen in Jooma 1.6.

1 Verbeteringen in de bediening

Wie Joomla 1.5 kent, weet dat je soms echt je best moet doen om mee te denken met Joomla. Wat opvalt in 1.6, is dat Joomla veel gebruiksvriendelijker is geworden. De beheeromgeving, de ‘achterkant’ van Joomla waar je als site-ontwikkelaar werkt, is logischer en overzichtelijker ingericht.

Nieuwe tabs en knoppen

Hierboven zie je hoe je via tabs snel van Articles springt naar verwante functies, zoals Categories of Featured Articles (waarmee je artikelen op de homepage zet).

Beter ingedeelde menu’s

De menu’s in de beheeromgeving zijn beter ingedeeld. Zo is er een nieuw menu Users (Gebruikers), waar je alles kunt regelen voor geregistreerde gebruikers van de site: bijvoorbeeld gebruikers toevoegen, instellen wat ze wel en niet mogen doen op de site.

Vroeger moest je gebruikersinstellingen weten te vinden op verschillende plaatsen in de beheeromgeving. Het rommelige menu Tools uit 1.5 is verdwenen; de menu-opties daaruit zijn verplaatst.

2 Makkelijker werken met content

De belangrijkste taak van een cms is natuurlijk je te helpen om met zo min mogelijk moeite nieuwe content te publiceren en de bestaande content te beheren. Ook daarin maakt Joomla 1.6 flinke stappen vooruit.

Geen beperkingen meer met secties en categorieën

Een van de belangrijkste verbeteringen: je kunt content indelen zoals je wilt. Tot nu toe kende iedere Joomlagebruiker de beperking van maximaal drie indelingsniveaus: sectie > categorie > artikel. Vanaf nu is indelen simpeler en flexibeler: er zijn alleen nog maar categorieën, en je mag net zo veel subcategorieën maken als je wilt. Als je Joomla met voorbeelddata installeert, zie je in de Category Manager een hoofdcategorie Sample Data-Articles met daaronder voorbeeldcategorieën op verschillende niveaus.

Je kunt nu bijvoorbeeld een hoofdcategorie foto en video maken en daaronder net zoveel subcategorieën als je nodig hebt:  reviews > fotocamera’s > spiegelreflexcamera’s > Pentax > Pentax kX.

Duidelijker menu-opties

Het is in Joomla 1.6 eenvoudiger om menulinks toe te voegen. Als je een link wil maken, dan krijg je een veel duidelijkere lijst met keuzemogelijkheden. Bovendien krijg je een paar extra keuzemogelijkheden, en in Joomla betekent dat: meer keuze uit soorten webpagina’s. Je kunt nu  bijvoorbeeld een een link maken van het type ‘List All Categories’,  waarmee je een pagina creëert met alle categorieën en subcategorieën vanaf een bepaald niveau. Zo kun je makkelijk een sitemap maken (een link naar een lijst met alle artikelcategorieën op de site).

3 Rechten van gebruikers beheren

Een verandering waarover al veel geschreven is: het nieuwe systeem van toegangsbeheerniveaus voor gebruikers (Access Control Levels, ACL). Het doel ervan is dat je heel nauwkeurig kunt regelen wat ingelogde gebruikers op de site mogen zien (met View Permissions) en doen (met Action Permissions).

In Joomla 1.5 kon je ingelogde gebruikers indelen in een beperkt aantal vaste gebruikersgroepen met vastgelegde rechten. Nu kun je zelf zoveel gebruikersgroepen maken als je wil en de rechten van ingelogde gebruikers gedetailleerd regelen. Je kunt bijvoorbeeld instellen dat alleen één groep gebruikers de pagina’s in een categorie Clubleden mag zien (of updaten).

Maar hoe welkom het nieuwe ACL-systeem ook is, het is wel erg uitgebreid en kan daardoor snel ingewikkeld worden. Als je het wil inzetten, moet je goed inplannen welke functies op de site je wil openstellen voor welke groepen gebruikers. Waarschijnlijk hebben veel gebruikers genoeg aan de basismogelijkheden van gebruikersbeheer uit Joomla 1.5, en dat oude systeem is gelukkig ook nog steeds aanwezig.

4 De vormgeving aanpassen met templates

Een sterk punt van Joomla 1.5 is gebleven: met templates verander je in een paar klikken de vormgeving van de site. Joomla 1.6 bevat meer templates die meer mogelijkheden bieden.

• Standaard bevat Joomla 1.6 enkele nieuwe templates. Die zien er niet alleen beter en moderner uit, ze bevatten ook onzichtbare verbeteringen. Joomla levert nu webpagina’s op met betere code, zonder gebruik te maken van verouderde opmaaktechnieken. Het resultaat is dat webpagina’s sneller laden en dat ze beter worden opgepikt door zoekmachines. Bovendien is er een nieuwe template voor de backend, Hathor, waarmee de site beter toegankelijk wordt voor elke gebruiker, ook voor mensen met een visuele beperking.

• Met templates (sjablonen) kon je altijd al in één klik de vormgeving van de hele site veranderen. Nu kun je elke  pagina een eigen vormgeving geven: je kunt eenvoudig een template koppelen aan een of meer pagina’s. Als iemand op een site over gadgets klikt op de link naar de categorie foto en video, dan kun je ervoor zorgen dat de kleuren en lay-out van die specifieke pagina’s veranderen naar een stijl die past bij die pagina’s.

• Templates zijn makkelijker aan je smaak aan te passen: in de template-instellingen kun je met een paar klikken de kleurencombinatie van de template veranderen, of het site-logo dat de template gebruikt. Bovendien kun je die voorkeuren opslaan als ‘templatestijlen’ (template styles). Zo kun je in het ene deel van de site bijvoorbeeld de site met de kleurencombinatie ‘groentinten’ laten zien, en in het andere deel dezelfde template gebruiken met de kleurencombinatie ‘blauwtinten’.

5 Werken met uitbreidingen (extensies)

Extensies zijn een sleutelbegrip in Joomla. Het zijn uitbreidingen van de functionaliteit: denk aan kleine toevoegingen als een blokje met links naar nieuwe artikelen, of grote uitbreidingen zoals een fotogalerij. Ook het werken met de uitbreidingen van Joomla is verbeterd.

• In Joomla 1.6 is het eenvouddiger om extensies te installeren en  updaten. Je kunt automatisch zoeken naar updates voor extensies; zo weet je zeker dat je geen verouderde uitbreidingen gebruikt. Voorheen was dat handwerk; je moest zelf voor elke uitbreiding nagaan of de makers een update hadden uitgebracht.
• Wil je een module alleen in een bepaalde periode tonen? Je kunt nu een start- en een eindttijd opgeven. Handig als je bijvoorbeeld een tijdelijke actie hebt, en een speciale actiebanner automatisch alleen wil laten verschijnen in die periode.

• Op elke pagina kun je modules toevoegen: blokjes met bijvoorbeeld de laatste nieuwe artikelen of ‘wie is online’. Die blokjes kun je toewijzen aan net zoveel verschilende pagina’s als je wilt. Heel flexibel, maar ... hoe krijg je overzicht over de gebruikte modules? Hoe weet je op welke pagina welke blokjes opduiken? Die informatie kost je in 1.5 een heel uitzoekwerk, maar in Joomla 1.6 staan alle gebruikte blokken (modules) keurig op een rij bij de gegevens van elke pagina.

Dit overzicht bevat nog maar een deel van de veranderingen. Want naast een paar ingrijpende verbeteringen, zijn het de vele kleine verbeteringen die Joomla 1.6 weer helemaal bij de tijd brengen. Het systeem werkt prettiger en gemakkelijker, en het heeft een groot aantal nieuwe mogelijkheden.

Wanneer overstappen?

Joomla 1.6 is bijna af – maar nog niet helemaal. Je kunt er nu mee experimenteren, maar pas als er een stabiele versie uit is, kun je 1.6 inzetten voor echte websites. Bovendien is het dan ook nog even wachten op de extensies en templates, die allemaal geschikt moeten worden gemaakt voor de nieuwe versie. Gelukkig wordt Joomla 1.5 nog zeker een jaar na het uitkomen van 1.6 ondersteund, dus voorlopig is dat de veilige keuze.

Eric Tiggeler

Dit artikel is geschreven door Eric Tiggeler. Hij is schrijver van het boek 'Tips & Tools voor Joomla' en van de ‘Basiscursus Joomla! 1.6’ (www.joomla.erictiggeler.nl).